ชนิดของซีลเพลาและการเลือกใช้งาน
ชนิดของ Shaft Seal และการเลือกใช้
อาการน้ำรั่วบริเวณเพลาปั๊ม เป็นหนึ่งในปัญหาที่พบมากที่สุดในระบบปั๊มน้ำ
หลายครั้งผู้ใช้งานเข้าใจว่า “ซีลเสื่อมตามอายุ”
แต่ในงานจริง สาเหตุส่วนใหญ่เกิดจาก เลือกชนิดซีลไม่เหมาะกับสภาพการใช้งาน
Shaft Seal มีหน้าที่ป้องกันของเหลวรั่วออกตามแนวเพลาหมุน
และป้องกันอากาศเข้าไปในตัวปั๊ม
แม้เป็นชิ้นส่วนขนาดเล็ก แต่ส่งผลต่ออายุการใช้งานทั้งระบบ
ประเภทของ Shaft Seal
โดยทั่วไปแบ่งออกเป็น 2 กลุ่มหลัก
1) เชือกอัดกันรั่ว (Gland Packing)
ลักษณะ
ใช้เชือกถักอัดแน่นรอบเพลา แล้วปรับความแน่นด้วย Gland follower
จุดเด่น
-
ทนสภาพหนัก
-
ทนของสกปรกได้ดี
-
ซ่อมง่าย ราคาประหยัด
-
ไม่เสียหายทันทีเมื่อแห้งชั่วคราว
ข้อจำกัด
-
ต้องมีน้ำซึมเล็กน้อยเพื่อหล่อเย็น
-
ต้องปรับตั้งเป็นระยะ
-
สูญเสียพลังงานมากกว่า
เหมาะกับงาน
-
น้ำดิบ
-
น้ำคลอง
-
น้ำมีตะกอน
-
โรงงานอุตสาหกรรม
-
ปั๊มขนาดใหญ่
ลักษณะสำคัญ
Packing ไม่ได้ออกแบบให้แห้งสนิท
การมีน้ำหยดเล็กน้อยคือสภาวะปกติ
2) แมคคานิคอลซีล (Mechanical Seal)
ลักษณะ
ใช้หน้าสัมผัสเรียบสองด้านกดแนบกัน ป้องกันการรั่ว
จุดเด่น
-
แห้งสนิท
-
แรงเสียดทานต่ำ
-
ประหยัดพลังงาน
-
ไม่ต้องปรับตั้ง
ข้อจำกัด
-
ไม่ทนของแข็ง
-
แห้งแล้วเสียทันที
-
ต้องเลือกวัสดุให้ตรงของเหลว
เหมาะกับงาน
-
น้ำประปา
-
ระบบแรงดัน
-
ระบบอาคาร
-
เครื่องจักรที่ต้องการความสะอาด
ชนิดวัสดุหน้าซีล (Seal Face Material)
วัสดุหน้าซีลเป็นปัจจัยสำคัญต่ออายุการใช้งาน
| วัสดุ | คุณสมบัติ | เหมาะกับงาน |
|---|---|---|
| Carbon / Ceramic | มาตรฐาน | น้ำสะอาด |
| Carbon / SiC | ทนร้อน ทนต่อเนื่อง | ระบบบูสเตอร์ |
| SiC / SiC | ทนทราย ทนสึก | น้ำดิบ |
| Tungsten Carbide | ทนสึกหนัก | งานอุตสาหกรรม |
การเสียซ้ำมักเกิดจากเลือกวัสดุไม่เหมาะ ไม่ใช่คุณภาพซีล
การเลือกใช้งานให้ถูกต้อง
ใช้ Gland Packing เมื่อ
-
น้ำมีตะกอน
-
มีทราย
-
ปั๊มขนาดใหญ่
-
สภาพงานหนักต่อเนื่อง
-
ใช้ Mechanical Seal เมื่อ
-
ต้องการไม่ให้รั่ว
-
น้ำสะอาด
-
ระบบแรงดัน
-
งานอาคาร
ข้อเข้าใจผิดที่พบบ่อย
ซีลเสีย ≠ ซีลคุณภาพต่ำ
สาเหตุจริงมักเป็น
-
เดินเครื่องแห้ง
-
แรงดันสั่น
-
เพลาสั่น
-
อุณหภูมิสูง
-
เลือกวัสดุผิด
สรุป
Shaft Seal ไม่ใช่อะไหล่สิ้นเปลืองทั่วไป
แต่เป็นชิ้นส่วนที่ต้องเลือกตามลักษณะงาน
การเลือกให้ตรงประเภทของน้ำและสภาพการทำงาน
จะยืดอายุทั้งปั๊ม แบริ่ง และมอเตอร์
ซีลที่เหมาะสม ไม่ได้อยู่ที่ราคา แต่อยู่ที่ความเข้ากันได้กับระบบที่ใช้งาน
By V2+
