การแปลงหน่วย ในงานปั๊มน้ำ
การแปลงหน่วยในงานปั๊มน้ำ
ทำไมตัวเลขถูก…แต่ระบบยังทำงานผิด
ปัญหาในระบบปั๊มน้ำจำนวนมาก ไม่ได้เกิดจากการเลือกปั๊มผิดรุ่น
แต่เกิดจากการตีความ “หน่วยวัด” ผิด
ในงานจริง เรามักได้รับข้อมูลจากหลายแหล่ง — แบบวิศวกร, ข้อมูลหน้างาน, Datasheet ผู้ผลิต, หรือความต้องการผู้ใช้งาน
แต่ละแหล่งใช้หน่วยไม่เหมือนกัน เช่น L/min, m³/h, Bar, mH, kPa หรือแม้แต่ PSI
เมื่อนำตัวเลขเหล่านี้มาใช้ร่วมกันโดยไม่แปลงหน่วยให้ตรงกัน
ผลลัพธ์คือระบบที่ “ดูถูกต้องบนกระดาษ” แต่ใช้งานจริงไม่ได้
ก่อนจะเลือกปั๊ม สิ่งสำคัญไม่ใช่กราฟปั๊ม
แต่คือความเข้าใจหน่วยของข้อมูลที่กำลังอ่าน
1) อัตราการไหล (Flow Rate)
อัตราการไหลคือปริมาณน้ำที่ต้องการในช่วงเวลา
เป็นข้อมูลตั้งต้นของการเลือกปั๊ม
หน่วยที่พบได้บ่อย:
| หน่วย | ความหมาย |
|---|---|
| L/min | ลิตรต่อนาที |
| m³/h | ลูกบาศก์เมตรต่อชั่วโมง |
| m³/min | ลูกบาศก์เมตรต่อนาที |
| GPM | แกลลอนต่อนาที |
ค่าที่ใช้ในงานวิศวกรรมส่วนใหญ่คือ m³/h
แต่หน้างานมักแจ้งเป็น L/min
การแปลงหน่วยที่ใช้บ่อย
-
1 m³/h = 16.67 L/min
-
1 L/min = 0.06 m³/h
-
1 m³/h ≈ 4.40 GPM
ตัวอย่าง
ต้องการน้ำ 300 L/min
300 × 0.06 = 18 m³/h
หากไม่แปลงและเลือกปั๊มตามตัวเลข 300 เป็น m³/h
ระบบจะใหญ่เกินจริงถึง 16 เท่า
2) แรงดัน กับ เฮด (Pressure vs Head)
นี่คือจุดที่เกิดความสับสนมากที่สุด
ในงานปั๊ม “Bar ไม่เท่ากับ Head”
แม้จะเกี่ยวข้องกันโดยตรง
| หน่วย | ความหมาย |
|---|---|
| Bar / kPa / PSI | แรงดัน |
| mH / mH₂O | ความสูงของน้ำ (Head) |
ปั๊มน้ำเลือกจาก Head (เมตร)
ไม่ใช่ Bar
ความสัมพันธ์ของน้ำสะอาด
1 Bar ≈ 10.2 mH₂O
1 mH₂O ≈ 0.098 Bar
ตัวอย่าง
ต้องการแรงดันปลายทาง 3 Bar
3 × 10.2 = 30.6 เมตรเฮด
แต่ในงานจริงต้องรวม
-
ความสูงอาคาร
-
แรงเสียดทานท่อ
-
วาล์วและอุปกรณ์
จึงมักต้องใช้มากกว่า 30 เมตร
หลายระบบเลือกปั๊ม 3 Bar = 3 เมตร
ทำให้แรงดันไม่ถึงตั้งแต่เริ่มใช้งาน
3) ความเร็วรอบ และ กำลังไฟฟ้า
อีกจุดที่พบความเข้าใจคลาดเคลื่อน
| หน่วย | ความหมาย |
|---|---|
| kW | กำลังจริง |
| HP | แรงม้า |
| RPM | ความเร็วรอบ |
การแปลงกำลัง
1 HP = 0.746 kW
1 kW = 1.34 HP
ปั๊มที่ระบุ 5 HP ไม่ใช่ 5 kW
แต่คือประมาณ 3.7 kW
หากใช้กำลังผิดในการเลือกอินเวอร์เตอร์หรือสายไฟ
จะทำให้ระบบร้อนและเสียหายก่อนเวลา
4) ทำไมเรื่องนี้จึงสำคัญ
ในทางทฤษฎี หน่วยคือคณิตศาสตร์
แต่ในงานจริง หน่วยคือความหมายของระบบ
การเลือกปั๊มจากตัวเลขที่หน่วยไม่ตรงกัน
เท่ากับออกแบบจากข้อมูลคนละภาษา
อาการที่พบได้บ่อย
-
แรงดันไม่ถึงแม้ปั๊มใหม่
-
มอเตอร์กินกระแสสูง
-
ปั๊มตัดต่อถี่
-
อินเวอร์เตอร์เสียซ้ำ
-
อายุการใช้งานสั้นผิดปกติ
สาเหตุอาจไม่ใช่อุปกรณ์ผิด
แต่ข้อมูลเริ่มต้นผิดตั้งแต่การแปลงหน่วย
บทสรุป
การแปลงหน่วยในงานปั๊มน้ำไม่ใช่แค่การคูณหรือหารตัวเลข
แต่คือการทำให้ข้อมูลทั้งหมดพูดภาษาเดียวกัน
เมื่อหน่วยถูกต้อง
การเลือกปั๊ม การคำนวณท่อ และการตั้งค่าระบบ
จึงเริ่มต้นได้อย่างถูกต้อง
ระบบที่ดี เริ่มจากตัวเลขที่เข้าใจตรงกัน
From V2+
