หน้าแรก > ความรู้เรื่องปั๊มน้ำ > Pump Curve คืออะไร วิธีอ่านกราฟปั๊มน้ำให้เลือกปั๊มได้ถูกต้อง

Pump Curve คืออะไร วิธีอ่านกราฟปั๊มน้ำให้เลือกปั๊มได้ถูกต้อง

Pump Curve คืออะไร อ่านกราฟปั๊มน้ำอย่างไรให้เลือกปั๊มได้ถูกต้อง

Pump Curve หรือกราฟสมรรถนะปั๊ม เป็นข้อมูลสำคัญที่ใช้ดูว่าปั๊มรุ่นหนึ่งสามารถให้อัตราการไหลและแรงส่งได้เท่าไรในสภาพการทำงานต่าง ๆ การอ่านกราฟปั๊มอย่างถูกต้องช่วยลดความเสี่ยงเลือกปั๊มผิด ขนาดใหญ่เกินไป เล็กเกินไป หรือทำงานนอกช่วงที่เหมาะสม

Pump Curve Flow & Head Operating Point Efficiency Shaft Power NPSH
ดูสินค้า Kawamoto Pump ติดต่อผ่าน LINE โทร 083-130-1300 โทร 083-130-4447

Pump Curve คืออะไร

Pump Curve คือกราฟแสดงความสัมพันธ์ระหว่างอัตราการไหล Flow และแรงส่ง Head ของปั๊มแต่ละรุ่น โดยใช้ดูว่าปั๊มสามารถทำงานที่จุดที่ต้องการได้หรือไม่ เช่น ต้องการน้ำ 300 ลิตรต่อนาที ที่ Head 30 เมตร ต้องตรวจสอบว่าจุดนี้อยู่บนช่วงการทำงานที่เหมาะสมของปั๊มหรือไม่

Pump Curve ของแต่ละรุ่นไม่เหมือนกัน แม้ปั๊มจะมีแรงม้าเท่ากันก็ตาม เพราะรูปแบบใบพัด ขนาดปั๊ม รอบมอเตอร์ และการออกแบบภายในแตกต่างกัน
ตัวอย่างแนวคิดของ Pump Curve
กราฟนี้เป็นภาพประกอบเพื่ออธิบายแนวคิดเท่านั้น ไม่ใช่ Pump Curve ของรุ่นสินค้าใดรุ่นหนึ่ง

แกน X และแกน Y ใน Pump Curve บอกอะไร

แกน X = Flow

แกนแนวนอนแสดงอัตราการไหลของน้ำ เช่น L/min, m³/min, m³/h หรือ GPM ยิ่งค่า Flow สูง หมายถึงปั๊มส่งน้ำได้มากขึ้นในช่วงเวลาเดียวกัน

แกน Y = Head

แกนแนวตั้งแสดงแรงส่งของปั๊ม หน่วยที่ใช้บ่อยคือเมตรน้ำ หรือ m Head ค่า Head ยิ่งสูง หมายถึงปั๊มต้องสร้างแรงส่งมากขึ้นเพื่อเอาชนะแรงต้านของระบบ

การเลือกปั๊มต้องดู Flow และ Head พร้อมกัน ไม่ควรดูค่าใดค่าหนึ่งแยกจากกัน

ทำไม Flow มากขึ้น Head มักลดลง

โดยทั่วไปเมื่อระบบต้องการ Flow มากขึ้น Head ที่ปั๊มสามารถสร้างได้จะลดลงตามลักษณะของ Pump Curve เพราะพลังงานจากใบพัดถูกใช้เพื่อส่งปริมาณน้ำมากขึ้น ในทางกลับกัน เมื่อ Flow ต่ำลง ปั๊มมักสร้าง Head ได้สูงขึ้น แต่ไม่ได้หมายความว่าควรใช้งานที่ Flow ต่ำมากเสมอไป

การใช้งานปั๊มควรอยู่ในช่วงที่เหมาะสมของกราฟ ไม่ใช่ปลายกราฟด้านซ้ายหรือขวาจนเกินไป เพราะอาจทำให้ปั๊มสั่น เสียงดัง ร้อน ใช้พลังงานไม่เหมาะสม หรืออายุการใช้งานสั้นลง

Operating Point คืออะไร

Operating Point หรือจุดทำงานของระบบ คือจุดที่ความต้องการของระบบท่อมาตัดกับ Pump Curve ของปั๊ม จุดนี้บอกว่าปั๊มจะทำงานจริงที่ Flow และ Head ประมาณเท่าไรเมื่ออยู่ในระบบจริง

ตัวอย่าง: ถ้าระบบต้องการ Head รวมประมาณ 30 เมตร และเมื่อดูจาก Pump Curve แล้วปั๊มให้ Flow ได้ประมาณ 300 ลิตรต่อนาทีที่ Head นี้ จุดดังกล่าวคือจุดทำงานโดยประมาณของปั๊มในระบบนั้น
Operating Point อาจเปลี่ยนได้หากระบบท่อเปลี่ยน เช่น เปลี่ยนขนาดท่อ เพิ่มวาล์ว เพิ่มข้อต่อ เปิดวาล์วไม่สุด หรือมีการอุดตันในระบบ

Efficiency Curve และ BEP คืออะไร

ใน Pump Curve บางชุดจะมีเส้น Efficiency หรือประสิทธิภาพของปั๊มแสดงร่วมด้วย จุดที่ปั๊มมีประสิทธิภาพสูงสุดเรียกว่า Best Efficiency Point หรือ BEP โดยทั่วไปการเลือกปั๊มควรให้จุดทำงานอยู่ใกล้ช่วงประสิทธิภาพดีของปั๊ม ไม่ควรไกลจากช่วงนี้มากเกินไป

BEP ไม่ได้หมายความว่าปั๊มต้องทำงานที่จุดนั้นเป๊ะทุกกรณี แต่เป็นจุดอ้างอิงว่าปั๊มทำงานได้สมดุลและมีประสิทธิภาพดีที่สุดในเชิงออกแบบ
การใช้งานไกลจากช่วงที่เหมาะสมมากเกินไปอาจเพิ่มโอกาสเกิดการสั่น เสียงดัง ภาระที่แบริ่งสูงขึ้น หรืออายุการใช้งานลดลง

Shaft Power และ Motor Power ดูอย่างไร

Pump Curve บางชุดจะแสดงกำลังเพลาหรือ Shaft Power เพื่อบอกว่าปั๊มต้องใช้กำลังประมาณเท่าไรที่จุดทำงานต่าง ๆ ค่านี้ช่วยให้ตรวจสอบว่ามอเตอร์ที่เลือกมีกำลังเพียงพอหรือไม่

Shaft Power

กำลังที่ปั๊มต้องการที่เพลาเพื่อสร้าง Flow และ Head ณ จุดทำงานนั้น

Motor Power

กำลังของมอเตอร์ที่ใช้ขับปั๊ม ต้องเลือกให้เหมาะสมกับ Shaft Power และเผื่อความปลอดภัยตามคำแนะนำของผู้ผลิต

การเลือกขนาดมอเตอร์ควรตรวจสอบจาก Catalogue และคำแนะนำของผู้ผลิตแต่ละรุ่น

NPSH คืออะไรใน Pump Curve

NPSH เป็นข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับสภาพด้านดูดของปั๊ม โดยใน Pump Curve มักแสดงค่า NPSH Required หรือ NPSHr เพื่อบอกว่าปั๊มต้องการเงื่อนไขด้านดูดขั้นต่ำเท่าไรเพื่อช่วยลดความเสี่ยงการเกิด Cavitation

ถ้าสภาพด้านดูดของระบบไม่ดีพอ เช่น ระยะดูดยาวเกินไป ท่อดูดเล็กเกินไป ระดับน้ำต่ำ หรือมีอากาศเข้า อาจทำให้เกิด Cavitation ซึ่งมักทำให้ปั๊มเสียงดัง แรงดันตก ใบพัดสึก และอายุการใช้งานลดลง
Cavitation และ NPSH เป็นหัวข้อที่มีรายละเอียดมาก และจะมีบทความ Knowledge แยกต่างหากในภายหลัง เนื้อหาส่วนนี้เป็นเพียงข้อมูลเบื้องต้นเท่านั้น

ตัวอย่างการอ่าน Pump Curve แบบง่าย

สถานการณ์ตัวอย่าง: ต้องการเลือกปั๊มสำหรับ Flow 300 L/min ที่ Head 30 m

  1. ดูหน่วยของกราฟก่อนว่า Flow เป็น L/min, m³/h หรือ m³/min
  2. หาค่า Flow 300 L/min ที่แกน X
  3. ลากขึ้นไปจนถึงเส้นกราฟของรุ่นหรือขนาดใบพัดที่ต้องการ
  4. ดูค่า Head ที่แกน Y ว่าได้ใกล้ 30 m หรือไม่
  5. ตรวจสอบว่า Operating Point อยู่ในช่วงประสิทธิภาพที่เหมาะสมหรือไม่
  6. ตรวจสอบ Shaft Power, Motor Power และ NPSH ถ้ามีข้อมูลในกราฟ
  7. ตรวจสอบ Catalogue และเงื่อนไขหน้างานจริงก่อนเลือกใช้งาน
ตัวอย่างนี้ใช้เพื่ออธิบายวิธีอ่านกราฟเบื้องต้นเท่านั้น การเลือกใช้งานจริงควรตรวจสอบ Pump Curve ของรุ่นสินค้านั้นโดยตรง

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยในการอ่าน Pump Curve

1
ดูเฉพาะแรงม้า

แรงม้าเท่ากันไม่ได้หมายความว่า Flow และ Head จะเท่ากัน ต้องดู Pump Curve ของรุ่นนั้นโดยตรง

2
ดูเฉพาะ Flow แต่ไม่ดู Head

ปั๊มอาจให้น้ำได้มากที่ Head ต่ำ แต่ไม่สามารถส่งได้ตามแรงดันหรือความสูงที่ระบบต้องการ

3
ดูเฉพาะ Head แต่ไม่ดู Flow

ปั๊มอาจสร้าง Head ได้สูง แต่ Flow ที่ได้อาจน้อยกว่าความต้องการของระบบ

4
ไม่ดูขนาดใบพัดหรือรอบมอเตอร์

Pump Curve อาจมีหลายเส้นตามขนาดใบพัดหรือความเร็วรอบ ต้องตรวจสอบว่าเส้นที่อ่านตรงกับรุ่นจริง

5
ไม่ดู Efficiency

แม้ปั๊มจะผ่านจุด Flow และ Head ที่ต้องการ แต่อาจทำงานไกลจากช่วงประสิทธิภาพที่เหมาะสม

6
ไม่ดู NPSH

หากสภาพด้านดูดไม่เหมาะสม อาจเกิด Cavitation แม้ Flow และ Head บนกราฟดูเหมือนถูกต้อง

ข้อมูลที่ควรส่งให้ V2PLUS ช่วยตรวจสอบ Pump Curve

หากมี Pump Curve หรือ Catalogue เดิม สามารถส่งข้อมูลให้ทีม V2PLUS ช่วยตรวจสอบเบื้องต้นได้ โดยเฉพาะงานเปลี่ยนทดแทน งานระบบเดิม หรือกรณีที่ไม่แน่ใจว่า Flow และ Head ตรงกับรุ่นปั๊มหรือไม่ V2PLUS ตัวแทนจำหน่ายสินค้า Kawamoto Pump ในประเทศไทย

  • Flow ที่ต้องการ
  • Head หรือแรงดันที่ต้องการ
  • รูป Pump Curve หรือ Catalogue
  • รุ่นปั๊มเดิม
  • รูป Nameplate
  • ขนาดท่อ suction และ discharge
  • ชนิดของของเหลว
  • ระบบไฟฟ้า
  • ลักษณะการติดตั้ง
  • ปัญหาที่พบ เช่น น้ำไม่พอ แรงดันตก ปั๊มเสียงดัง หรือมอเตอร์ Overload

บทความและสินค้าที่เกี่ยวข้อง

Flow และ Head คืออะไร
พื้นฐานก่อนอ่าน Pump Curve คือการเข้าใจ Flow, Head และ Total Head
ดูสินค้า Kawamoto Pump ทั้งหมด
รวมกลุ่มสินค้า Kawamoto Pump ทั้งหมดของ V2PLUS
End Suction Pump GE / GF / GD
ปั๊มหอยโข่งสำหรับงานส่งน้ำในโรงงานและอาคาร
Booster Pump System
ชุดปั๊มเพิ่มแรงดันน้ำสำหรับอาคารและโรงงาน
Vertical Multistage Pump QSB
ปั๊มหลายใบพัดแนวตั้งสำหรับงานแรงดันสูง

มี Pump Curve หรือข้อมูล Flow / Head ให้ช่วยตรวจสอบ?

ส่ง Pump Curve, Catalogue, Flow, Head, รูป Nameplate หรือข้อมูลหน้างานให้ทีม V2PLUS ช่วยตรวจสอบเบื้องต้น เพื่อประเมินว่าปั๊มทำงานในช่วงที่เหมาะสมกับระบบหรือไม่

ติดต่อผ่าน LINE โทร 083-130-1300 โทร 083-130-4447
Visitors: 103,289